BIO TRIVIA

NACHTSCHADE # 5

TABAKSPLANT # 1

GEHELE PLANT

HEEMTUIN BEGIJNHOF # 39


Misschien wel de meest gehate plant ter wereld ?

Zo ziet ie er dus uit ! Zoals je kunt zien een vrij grote plant maar vooral de bladeren zijn flink groot.

Die bladeren worden gedroogd en in smalle reepjes gesneden. Van Tabak bestaan vele varieteiten en het wordt soms ook op smaak gebracht met diverse aromas. Land / werelddeel van oorsprong is Amerika en de autochtonen Amerikanen (de z.g.n. Indianen) rookten het al en boden het de eerste ontdekkers van het continent en de latere kolonisten aan en die waren er meteen door gecharmeerd (lees: verslaafd) en deed de plant en de gewoonte zijn intrede in Europa en in die begindagen was het roken ervan een statussymbool en gold zelf als gezond en zelfs goed tegen diverse kwalen.

De eigenlijke sterk verslavende stof is het van het plantengeslacht afgeleide nicotine. Aan die naam ontleent ie bovendien zijn gangbare naam als eindproduct: Nicotiana tabacum.

Die nicotine is echter niet de eigenlijke stof die op de lange duur voor veel klachten en ziektes en op den duur vaak de dood leidt. Nicotine is als stof wellicht minstens zo verslavend als opiaten die van een Papaver-achtige worden gemaakt. De eigenlijke boosdoener qua stof is de teer die vrijkomt bij de verbranding van de plantendelen. Wat dat betreft mag ook wel eens gezegd worden dat datzelfde het geval is voor het roken van andere plantensoorten. Ik wil geen enkele vorm van roken propageren maar het wordt wel eens tijd dat er neutraal en botanisch over geschreven wordt op puur botanische wijze. Maar zeer zeker ook niet zoals de Tabaksindustrie lobby gedaan heeft.

In de 17e eeuw is er ook in Europa een poging gewaagd tot commerciele teelt van de plant. Het eerste stadje dat dat deed was het Zeeuwse stadje Veere in 1610 en in 1615 volgde het Utrechtse Amersfoort in 1615. Dat het in Zeeland begon is ook niet zo vreemd want in die contreien lagen ook steden zoals Middelburg wat 1 van de uitvalsbasissen was van de VWC, net zoiets als de veel bekender VOC die vooral in specerijen maar ook Opium handelden. VWC = Verenigde WESTindische Compagnie.

Het is eigenlijk nooit wat geworden met de tabaksteelt in Nederland maar op zeer kleinschalige (haast individuele) wijze kwam het tijdens de 2e Wereldoorlog weer terug, mensen begonnen de plant te versnijden en drogen en dan oproken wat al boekdelen spreekt over de verslavende factor van nicotine. Ook familieleden van ouwere generaties uit mijn familie hebben dat gedaan en als ik er dan later naar vroeg hoorde ik altijd dat het rotzooi was. Dat had zeker te maken met klimatologische omstandigheden want de plant gedijt het best bij wat zonniger weer.

De landen waar ie momenteel het meest geteeld wordt zijn de USA, Brazilie, Turkije, India en China en hoewel we tabak altijd associeren met de USA is China wereldwijd toch de grootste producent ! In totaal zijn anno nu 1 miljard mensen aan roken verslaafd.

Hier is meer te lezen over de
teelt, verwerking en industrie.
En hier over de
historie van de plant in Nederland.