DIT NOEMDE IK VROEGER
WINGERD
Hier nog een foto die ik afgelopen zaterdag 13 september gemaakt heb in de Museumtuin van bladeren van een plant waarmee de hele zijgevel van een eraan vastgebouwd pand begroeid is. (Het pand staat bekend als de "vroegere Statenzaal").
Door de hoog in de gevel geplaatste glas-in-lood ramen en de architectuur ervan was het misschien heel vroeger wel een door de Jezuieten gebouwde kerk ? Zo ziet het er binnenin ook uit vind ik. Maar ik zou het niet te veel over geschiedenis hebben.
Ik plaats deze foto niet zozeer vanwege het esthetische aspect van herfstkleuren, maar omdat ik ongeveer een jaar geleden een aantal mensen een enorm woekerende plant in mijn tuin aanwees, die zich haast meer gedroeg als kruipplant dan als klimplant. Klimmen deed (en doet) ie ook wel maar meer nog kruipen. En vooral ook allerlei herfstkleuren had. Iedereen reageerde toen dat het een Wingerd was. Na wat uitzoekwerk kwam ik toen uit op inheemse Wilde Wingerd en ook Valse Wingerd en ik zie nu in de laatste Heukels' (die ik toen nog niet had) dat er ook nog een Oosterse Wingerd bestaat. Ze hebben allemaal de geslachtsnaam Parthenocissus.
Qua plantenfamilie behoren ze weer tot de Wijnrank familie. Van dat Parthenocissus geslacht is ook een haast schier oneindig aantal cultivars gekweekt als gracieuze sierplant voor de tuin, wat ik verder niet zo interessant vond toen, en nu nog niet.
Op die vorige blog heb ik er desondanks wat aandacht aan besteed en foto's van getoond die je via de links onderaan dit bericht nog kan terugvinden.
Maar waar het me toen in feite om ging was dat ik uit mijn vroege jeugd in Zeeland onder de naam Wingerd een toch nogal andere klimplant kende die ook fraaie herfstkleuren keeg maar waarvan de bladeren qua vorm toch flink anders waren en qua grootte ook flink groter, minstens zo groot als een mensenhand.
Ik kon toen maar niet duidelijk maken welke klimplant ik dan bedoelde onder die naam omdat ik die plant nergens anders wist te staan en kon aanwijzen en nu zag ik em dus afgelopen zaterdag weer staan. DUS DEZE BEDOELDE IK :)
Of dit ook een of ander Wingerd vind ik nog maar te bezien.
De bladvorm van die Wingerds waar ik het vorig jaar over had zou ik "handvormig samengesteld" willen noemen. Die van de bladeren van de plant op deze foto noem ik liever "gelobd" en gelijkend op die van Esdoorn of Plataan bomen.
Via een online onderzoekje bij het Meertens Instituut over Wingerd als volks- en dialectnaam rollen er heel wat inheemse planten uit, maar die ken ik allemaal wel, en dat zijn geen van allen de plant op bovenstaande foto.
Waar het me heel in de verte een beetje aan doet denken is Wijnrank. Misschien een oud ras (cultivar) en dat het een zwaar bejaard exemplaar is die door ouderdom van uiterlijk verandert en een wat robuuster uiterlijk krijgt omdat ie niet meer gesnoeid wordt.
Voor wie wilt vergelijken met de oude berichten op de vorige blog:
WINGERD # 1 (28 september 2007)
WINGERD # 2 (28 september 2007)
WINGERD # 3 (06 oktober 2007)
WINGERD # 4 (08 oktober 2007)
WINGERD # 5 (10 oktober 2007)
WINGERD # 6 (10 oktober 2007)
en van nog veel recenter datum
WINGERD # 7 (14 juni 2008)
Dit lijkt me de Parthenocissus tricuspidata ('wilde wingerd'). Die met het handvormig samengestelde blad is de Parthenocissus quinquefolia (ook 'wilde wingerd' genoemd), of de Parthenocissus inserta ('valse wingerd').
BeantwoordenVerwijderen(In weerwil met het 'wilde' in hun naam, zijn de tricuspidata en de quinquefolia - en al hun cultivars en variëteiten - niet inheems. De 'valse' wingerd wordt in elk geval als ingeburgerd beschouwd, maar is afkomstig uit Noord-Amerika.)
Beste AnneTanne,
BeantwoordenVerwijderenAlweer "jeempie de peempie" :)
Wat weet jij toch veel en is je kennis van vrijwel onschatbare waarde. En ik zal maar niet doorvragen over hoe je dat allemaal weet (al heb je wel eens iets genoemd).
Dat er dus verschillende planten bestaan die verschillende Latijns-wetenschappelijke namen hebben en in de Nderlndse taal toch allebei Wilde Wingerd genoemd worden, doet mij ook beter begrijpen dat "die Zeeuwen" zich er liever van afmaakten en alles over 1 kam scheerden door alles maar simpel-weg WINGERD te noemden. Temeer men meer interesse had voor de varieten in Aardappel en Suikerbiet varieteiten. Aldaar was de Suikerbiet (ook best een mooie plant als je goed kijkt en ietsjes verder kijkt dan de wortel) als gewas dat verbouwd werd de opvolger van de plant Meekrap die verbouwd werd vanwege de kleurstof die als kleur Kraplak genoemd werd.
Die kleur kon plots gesyntheti-seerd worden en toen was het gedaan. Dat Meekrap plantje wil ik ooit ook nog eens in het echt zien. Laatst zag ik ook weer eens "Vlas" planten in het echt (en ook dat roept oude herinneringen op en wie mij daarom als nostalgisch wilt bestempelen moet dat dan maar doen :) Ik wil gewoon naar plantjes kijken die ik nog niet eerder heb gezien.