BIO TRIVIA

SAFFLOER

In het laatste bericht schreef ik al dat ik op de Saffroen plant zou terugkomen. Bij deze dus.

Ik toonde de plant op de foto's in deze 2 berichten.
KARDOEN/ONBEKEND ? # 3
en
KARDOEN/ONBEKEND ? # 4

Ook legde ik in mijn eigen reactie (de 4e) bij KARDOEN/ONBEKEND ? # 4 al uit dat ik denk dat de Kardoen helemaal niet in die heemtuin van dat Begijnhofje staat.
------------------------------------------------
Saffloer (Carthamus tinctorius) is een plant uit mediterane contreien die al in de oudheid voor allerlei dingen gebruikt werd (de Eyptenaren gebruikten em al 4000 jaar BC). Her en der wordt ie nog steeds verbouwd. Daarover hieronder wat info, maar ook over zijn oudste toepassingen en daaronder nog enkele links over culinaire toepassingen.

Plantkundig gezien is het een eenjarige plant met een penwortel die em in staat stelt zelfs in droge klimaten te overleven. Ondanks zijn stekelige uiterlijk is het helemaak geen echte distelsoort. Wel een lid van de Composieten familie en qua plantengeslacht verwant aan Wilde Chicorei.

Qua Latijns-wetenschappelijke naam slaat de soortnaam tinctorius op het feit dat de plant kleurstof(fen) bevat. Ook de geslachtsnaam Carthamus schijnt afgeleid van het Arabische woord 'kurthum' dat 'verven' betekent. Aan die kleurstoffen ontleent ie ook 1 van de vele bijnamen, de Verfdistel.

Van de gele bloemen werden (worden ?) gele en rode kleurstoffen gemaakt. Aan mijn foto's is ook te zien dat de 'verse' bloemen geel zijn die als ze verdorren rood worden. Die gele kleurstof wordt bij culinaire dingen toegepast om gerechten geel te kleuren, en wordt daarom soms ook valse of bastaard Saffraan genoemd. (Saffraan is nogal duur). Plots zie ik nu ook de verwantschap in de Nederlandse namen van die 2: beiden beginnen met 'SAFFR'.

De zaden (een soort kleine nootjes) werden gebruikt om olie uit te persen (die zowel Saffloerolie als Distelolie werden genoemd) en gebrukt werd als verdunner voor verf maar daarvoor werd ook Lijn(zaad)olie gebruikt en de plant die daarvan de leverancier was komt 1 dezer dagen ook nog voorbij op de blog.

Tegenwoordig wordt de plant verbouwd vanwege de olie die veel gezond linolzuur bevat. De olie wordt verwerkt in margarine, halvarine, slasaus, dressings, etc.
Aan deze eigenschap ontleent ie nog een bijnaam, namelijk die van Oliedistel.

Op http://nl.wikipedia.org/wiki/Saffloer is een lijstje te zien van 2003-2004 van de FAO (= Food and Agriculture Organization, van de VN/UNO) over welke landen de grootste hoeveelheden van de olie produceren, Mexico en India zijn de 2 meest producerende landen en de USA als 3e.

Meer info over culinaire toepassingen zijn te vinden op:
www.anthemis.nl/aromabasis/distel.htm
en
www.dekooktips.com/warenkennis/kruid-spec/saffloer.htm

Tot slot heeft de Middeleeuwse aandoende naam een aantal muzikanten uit de Noordbrabantse Kempen hen geinspireerd om hun ensemble Saffloer te noemen (ze spelen (of speelden ?) 15e en 16 eeuwse muziek), zie
www.oudemuziekbrabant.nl/modules.php?op=modload&name=PagEd&file=index&page_id=176