BIO TRIVIA

GOUDIEP / GELE OLM # 1

Als eerste een closeup opname van de bladeren van deze kleine boom die ook nabij de vorige boomsoort staat.

Beide namen (Goudiep en Gele Olm) duiden op de geelgroene kleur van de jonge bladeren.

Dit zijn bladeren die aan de onderkant groeien, meer bovenin zijn de bladeren echt geel (het gehele jaar door). Een foto daarvan houd je tegoed.

Hoe meer de boom in het licht staat hoe geler die bladeren worden maar al te veel direct zonlicht in de zomer levert weer bruine brandvlekken op zoals bij dit exemplaar.

Het is een bladverliezende boom met een zuilvorm (hij is erg slank), vooral bij kleine jonge exemplaren. Hij is tweeslachtig en wordt door de wind bestoven.

In afgelopen decennia zijn veel Iepen gekapt vanwege de berichte Iepziekte. Die wordt veroorzaakt door een schimmel die volgens sommige online bronnen Cerastomella graphium heet. Andere bronnen noemen Ophiostoma ulmi sensu en Ophiostoma novo-ulmi. De schimmel wordt door de Iepenspintkever overgebracht. Van die kever bestaan 3 soorten en alle 3 hebben ze de geslachtsnaam Scolytus.

Ophiostoma novo-ulmi was de schimmel die in de vroege 70er jaren een epidemie veroorzaakte die ik via mijn pa nog heb meegekregen in Zeeland waar ze vaak langs dijken stonden.

Rond 1980 was er weer een epidemie die ik ditmaal meemaakte in 's-Hertogenbosch waar o.a. langs de Parklaan (waar ik toen woonde) vele monumentale exemplaren werden gekapt.

Na het jaar 2000 schijnt er nog een ziektegolf door Nederland te zijn gegaan maar die is mijzelf ontgaan.

De bomen sterven omdat de schimmel de houtvaten verstopt. Bomen kunnen binnen 14 dagen dood zijn. De kevers die de schimmel verspreiden doen dat door eitjes te leggen in de bast van de bomen, bij voorkeur zwakke bomen, maar ook op dood hout waar de bast nog op zit. Zodoende kunnen ook gekapte bomen nog een besmettingsgevaar opleveren, ook nadat de schimmel al heeft toegeslagen. Daarom worden vanwege de ziekte het hout meteen verbrand en probeert men te voorkomen dat het als brandhout in de handel komt.

Een andere reden waarom Iepziekte vaak een domino effect heeft is omdat Iepen die bij elkaar staan vaak ineengestrengelde wortels hebben en de schimmel zich via de wortels verspreid.

De ziekte kan bestreden worden met een bepaalde bacterie die de schimmels aantast maar intussen zijn ook tegen de ziekte rersisente rassen gekweekt.

Meer over de iepziekte is te vinden op:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Iepziekte
(hier wordt een andere schimmel soortnaam genoemd).
en
http://www.dro.amsterdam.nl/wat_doen_wij/groen_stedelijke/bomenbeleid/iepen_en_iepziekte/iepziekte
Goudiep / Gele Olm = Ulmus hollandica X 'Wredei' .
Dat X slaat op een hybride, oftewel een bastaard of kruising. Over wat er nu precies met wat gekruist is kan ik niks vinden helaas.

Soms wordt ie wel eens Ulmus carpinifolia X 'Wredei' genoemd en ook wel Ulmus hollandica X 'Dampieri'.

Ter vergelijking met een kruising, is een cultivar hetzelfde als een ras, en een varieteit hetzelfde als een ondersoort.