BIO TRIVIA

SIGNATUURLEER

In een bericht in de reeks over planten in die Bredase heemtuin over Gevlekt Longkruid noemde ik bij de medische toepassing van die plant de signatuurleer en dat ik die leer nog eens zou toelichten, bij deze dus.

De signatuurleer houdt in dat uiterlijke kenmerken van planten hun medische werking aangeven door overeenkomsten met delen van het menselijk lichaam.
Zie voorbeelden hieronder.

De opvatting stamt uit de oudheid, de Chinezen en de Grieken kenden het al maar komt ook voor in de vroeg gristelijke metafysica en werd tot in de Middeleeuwen veelvuldig toegepast.

Bij de Grieken werd het toegepast in het Hermetisme dat gebaseerd zou zijn op de leer van de mythische Hermes Trismegistus ("Hermes de driemaal (of driewerf) grootste" betekenend, de grootste filosoof, priester en koning) die de Grieken werd afgeleid hadden van de Egyptische god Toth, god van de wijsheid en het schrift. Andere onderdelen van de z.g.n. Hermetische wetenschap waren de alchemie, astrolgie en occultisme.

In de Middeleeuwen werden diverse boeken toegeschreven aan Hermes Trismegistus waaronder de Smaragden Tafel en het Corpus Hermeticum. Het bekenste axioma luidt "zo boven, zo beneden", een gelijkstelling tussen hemel en aarde, oftwel microkosmos en macrokosmos. Een bekende Zwisterse alchemist en geneesheer die leefde van 1493 - 1541 was Paracelsus (von Hohenheim) die veel invloed heeft gehad op de geneeskunde. De signatuurleer bleef gangbaar tot in de 17e eeuw en veel kruidenboeken bleven er op gebaseerd.

Daarna raakte het een tijdje in onmin en stak weer de kop op in eind 19e eeuw, en werd onderdeel van de de occulte Theosofie leer en de Homeopathie geneeswijze waarin het tot op heden ten dage gangbaar is.

Hierbij een aantal voorbeelden uit de signatuurleer:

Bloemkleur:
- Geel: voor lever en spijsvertering
- Rood: voor bloed en hart
- Blauw: geeft verkoeling en werkt op de luchtwegen
- Paars: werkt stimulerend én kalmerend op het zenuwstelsel
- Groen: kalmerend op inwendige organen
- Wit: verzachtend en harmoniserend

Bloeiwijze:
- naar boven gericht: stimulerend voor de levenskracht
- naar beneden gericht: harmoniserend op de bovenpool
- horizontaal gericht: werken op de bloed en zuurstofcirculatie

Blad:
- Kleine, fijngevormde blaadjes: werken ontkrampend
- Grote bladeren: werken samentrekkend
- Bladvorm: niervormig voor nieren; hartvormig voor hart etc.
- Beharing: werkzaam op huid, haren en slijmvliezen

Doornen:
- Weerstand verhogend, prikkelend en koortsopwekkend.

Op de volgende links valt meer over de materie te lezen:

Van de Nederlandse Wikipedia:
Signatuurleer
Hermetisme
Hermes Trismegistus
Paracelsus
Smaragden Tafel
Corpus Hermeticum

Overig:
Signatuurleer
Signatuurleer
Hermetisme, Gnosis en Magie
Hermetisme volgens de Vrijmetselarij