GEWONE LAURIERKERS # 1
MORFOLOGIE, OORSPRONG
& CULTIVARS
Mensen die mijn vorige blog kennen en de begindagen ervan herinneren, herkennen misschien deze dubbelfoto nog ? Ik plaatste toen een oproep met de vraag welk plantsensoort het was ? Deze heester groeit sinds zo'n 8 a 9 jaar achterin in een schaduwrijke hoek in mijn tuin. Een paar dagen geleden plaatste ik er weer een foto van maar dan vanwege de sneeuw die op de bladeren lag. Ik linkte daarbij ook naar deze foto op de vorige blog (die ik dus nu weer hergebruik).
Daarop kwam het verlossende woord via een reactie van iemand die wist te vertellen dat het een Laurierkers is. In een reactie van mijzelf op die reactie had ik er al iets over geschreven maar hierbij nog enkele wetenswaardigheden. Qua plantenfamilie behoort ie tot de Roosachtigen en qua plantengeslacht tot de Prunus. Bij dat geslacht behoren ook Kers, Pruim, Abrikoos, Nectarine, Perzik, Vogelkers, Sleedoorn en zelfs de Amandelboom (ja, die van de Noten) en zelfs ook de Weischelboom. Alle delen van de plant schijnen giftig te zijn maar vooral de bladeren.
Vroeger werden die bladeren gebruikt door Entomologen om in een afgesloten fles Insekten te doden. (Bron / Boektitel: Bomen, Bos en Hout, Uitgeverij: Zomer & Keuning Boeken, Ede/Antwerpen, 1986.j De giftige stoffen zijn diverse Blauwzuur verbindingen waarvan er een aantal ook in Appelpitten en in Beukennootjes zitten.
Over de giftigheid van Laurierkers valt nog veel meer te vertellen zowel op anecdotisch als op wetenschappelijk niveau. Daarover zal ik morgen een vervolg bericht schrijven. Als informatiebronnen zal ik daarvoor een tweetal Nederlandstalige boeken gebruiken die ik dam onderaan dat bericht ook zal noemen (het zijn overigens geen eigen boeken maar geleende boeken van de Openbare Stadsbibliotheek. Maar voor ik op die giftigheid inga nu eerst enkele andere wetenswaardigheden over de plant en twee vragen die ik mezelf al jaren stel maar waarop ik het antwoord nog steeds niet weet:
Vraag 1.) Waarom de struik in mijn tuin nooit bloeit en dus ook geen vruchten draagt ?
Vraag 2: hoe de struik in mijn tuin terecht is gekomen ? De struik is spontaan in mijn tuin opgedoken en het zou kunnen dat de zaadjes uitgepoept zijn door Vogels.
De vruchten zijn besjes, ook wel steenvruchten genoemd omdat er een pit in zit net als bij Kersen en Pruimen en andere vruchten die ik herboven al noemde. De besjes waarin die pitten zitten zijn eerst gelig en verkleuren naar rood en nog later tot blauwzwart. Lezend over de giftigheid van de plant lees ik nergens over vermeende giftigheid van die besjes, en bovendien is het ook nogal eens zo dat delen van planten die giftig zijn voor mensen e.a. zoogdieren dat niet voor vogels zijn. Kortom, ik schat de kans dat de plant op die wijze in mijn tuin is terecht gekomen, redelijk voor de hand liggend.
Over de giftigheid van Laurierkers valt nog veel meer te vertellen zowel op anecdotisch als op wetenschappelijk niveau. Daarover zal ik morgen een vervolg bericht schrijven. Als informatiebronnen zal ik daarvoor een tweetal Nederlandstalige boeken gebruiken die ik dam onderaan dat bericht ook zal noemen (het zijn overigens geen eigen boeken maar geleende boeken van de Openbare Stadsbibliotheek. Maar voor ik op die giftigheid inga nu eerst enkele andere wetenswaardigheden over de plant en twee vragen die ik mezelf al jaren stel maar waarop ik het antwoord nog steeds niet weet:
Vraag 1.) Waarom de struik in mijn tuin nooit bloeit en dus ook geen vruchten draagt ?
Vraag 2: hoe de struik in mijn tuin terecht is gekomen ? De struik is spontaan in mijn tuin opgedoken en het zou kunnen dat de zaadjes uitgepoept zijn door Vogels.
De vruchten zijn besjes, ook wel steenvruchten genoemd omdat er een pit in zit net als bij Kersen en Pruimen en andere vruchten die ik herboven al noemde. De besjes waarin die pitten zitten zijn eerst gelig en verkleuren naar rood en nog later tot blauwzwart. Lezend over de giftigheid van de plant lees ik nergens over vermeende giftigheid van die besjes, en bovendien is het ook nogal eens zo dat delen van planten die giftig zijn voor mensen e.a. zoogdieren dat niet voor vogels zijn. Kortom, ik schat de kans dat de plant op die wijze in mijn tuin is terecht gekomen, redelijk voor de hand liggend.
Waarom de heester in mijn tuin nooit bloeit heb ik nog steeds niet achterhaalt en ik speculeerde al dat ie misschien tweehuizig is, al betwijfel ik dat maar ik kan er nergens iets over vinden. De bloemen staan in vrij grote trossen van vele kleine bloemetjes en zijn zeer flets- / lichtgeel van kleur. Een paar maanden geleden nog stuurde een vriend mij nog een closeup foto van een bloementros van een boom langs de Vlijmenseweg in 's-Hertogenbosch. Omdat ik de boom zelf niet gezien had en de foto een closeup van de bloemen was sprak ik toen het vermoeden uit dat het wel eens de vrouwelijke bloemen van een (Chinese) Hemelboom konden zijn.
Ik ben die foto van toen kwijt maar ik denk nu dat het de bloemen van Laurierkers waren. Her en der is te lezen dat Larierkersen als boom wel meer dat 10 meter hoog kunnen worden maar in de meeste gevallen zie je ze toch als struiken / heesters, vaak ook als heggen maar ook wel als solitaire exemplaren. Echte grote exemplaren als bomen heb ikzelf nog nooit gezien. De meer stukachtige exemplaren zijn zelden hoger dan 3 meter en dat is ook het exemplaar in min tuin ondanks de geringe leeftijd van amper 10 jaar.
De Laurierkers is in de Lage Landen sinds de 16e eeuw inheems maar zeker niet hier autochtoon voorkomend, van origine is ie afkomstig uit Zuidoost Europa en Klein Azie en vaak lees je als meest originele en oudste afkomst uit het gebied rondom de Kaspische Zee. Van de struiken bestaan diverse cultivars met variabele hoogtes waarvan de cultivar met als cultivarnamen de 'Caucasica' en 'Rotundifolia' de 2 hoogsten zijn (respectievelijk tot 3 en 4 meter als maximum).
Verder onderscheiden de diverse cultivars zich van elkaar door hun bladvorm en dan met name de verhouding tussen de lengte en de breedte van de bladeren. Afgaand op dat laatste denk ik dat het exemplaar in mijn tuin een 'Caucasica' is.
De bladeren van Laurierkers blijven het gehele jaar aan de boom zitten, zijn leerachtig en glimmend en donkergroen aan de bovenzijde en aan de onderkant ietsjes lichter. Als je de bladeren kneust geven ze een Amandelachtige geur af. Duidt dat ook niet op de giftigheid vraag ik mij af ? Het vervolg hierop lees je morgen in het 2e bericht.
De botanische / Latijns-wetenschappelijke soort- en geslachtsnaam van Laurierskers is Prunus laurocerasus. De Nedrlandse en de botanische soortnaam hebben denk ik betrekking op het feit dat de bladeren en de bessen gelijken op die van Laurier.
De bladeren van de Laurier zijn echter veel kleiner en minder langwerpig en zal iedereen wel als gedroogde bladeren als kruid voor in de soep. Zelfs als die meegekookt zijn in de soep blijven ze nog behoorlijk hard en scherp als je ze in je mond krijgt en daarom is het nodig om ze uit de soep te "vissen" alvorens je de soep serveert. daarom breek ik de Laurierbladeren zelf altijd en doe ze dan in een thee-ei met een kettingtje in de soep, dan "vis" je ze er wat gemakkelijker uit :)
Tot slot van dit bericht nog wat links:
Twee lijsten van cultivars (op beide pagina's onderaan de pagina):
enFoto van bloemtrossen en bladeren: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Laurierkers_in_bloei.jpg/800px-Laurierkers_in_bloei.jpg
Ter vergelijking de vrouwelijke bloemtrossen van (Chinese) Hemelboom (eigen foto van mijn vorige blog):
Geen opmerkingen:
Een reactie posten